Faktoring bezpieczny dla firmy i dla jej banku

Według laureatów rankingu Gazele Biznesu skupiającego najbardziej dynamiczne małe i średnie firmy, w II kwartale 2011 r. zatory płatnicze były największą barierą rozwoju dla 21 proc. spośród nich. Kwartał wcześniej na ten czynnik ograniczający rozwój wskazało 14 proc. przedsiębiorstw, a przed sześcioma miesiącami tylko 10 proc. Co ciekawe, problemem nie jest brak kapitału w spółkach. Z badania przeprowadzonego przez firmę Dun Trade D&B, wynika bowiem, że sytuacja statystycznej firmy poprawia się. Depozyty w bankach szybko rosną (w maju 2011 r. poszły w górę o 8,2 proc. w stosunku do maja roku poprzedniego), a wskaźnik płynności, czyli oszczędności wobec bieżących zobowiązań, wzrósł w I kwartale 2011 r. do rekordowego poziomu 38,9 proc. — Część firm celowo zwleka z uregulowaniem zobowiązań wobec kontrahentów, żeby mieć do dyspozycji więcej środków. W taki sposób kredytują sobie bieżącą działalność, a efektem tego jest wydłużanie się terminów spłat — twierdzi Tomasz Starzyk z wywiadowni gospodarczej Dun Trade D&B.

Możliwość wyboru

Zazwyczaj firmy, które mają problem z płynnością finansową, ratują się kredytem obrotowym. Na własne ryzyko pożyczają pieniądze z banku, by oddać je, gdy kontrahenci spłacą swoje zobowiązania. Jednak wiele przedsiębiorstw może mieć problemy z uzyskaniem kredytu, dlatego banki, chcąc zatrzymać klientów, oferują im faktoring. — Bank woli wskazać klientowi najlepszą dla niego ofertę, niż automatycznie skazać go na kredyt. Taka formuła współpracy klienta z instytucją finansową poprawia ich relacje — zaznacza Paweł Kasprzak, dyrektor ds. faktoringu i finansowania ustrukturyzowanego w Raiffeisen Banku Polska. Faktoring polega na tym, że klient sprzedaje swoje wierzytelności bankowi lub firmie faktoringowej, a w zamian otrzymuje zaliczki na poczet niezapłaconych jeszcze faktur, co pozwala mu na utrzymanie płynności finansowej. Jednak, jak zaznacza Dariusz Filipek, kierownik zespołu obsługi faktoringu Deutsche Banku PBC, firmy sięgają po to rozwiązanie zbyt późno. — Świadome zarządzanie płynnością finansową powinno być standardem w każdej firmie. Tymczasem w Polsce obserwujemy paradoks. Usługa, która dla każdego przedsiębiorstwa jest szansą na szybki rozwój, w obiegowej opinii traktowana jest jak koło ratunkowe. Firmy sięgają po faktoring w ostateczności, choć wielu problemów z płynnością finansową mogłyby uniknąć, gdyby z tej usługi skorzystały wcześniej — mówi Dariusz Filipek.

Obopólne korzyści

Prócz finansowania faktor oferuje przedsiębiorcom także monitorowanie dłużników, pełne raportowanie historii rozliczeń oraz przejęcie ryzyka niewypłacalności odbiorcy, a nawet windykację długu. — Dzięki temu klient nie musi występować w roli złego windykatora, robi to za niego bank, który ma lepszą pozycję negocjacyjną. Poza tym dłużnik zwykle nie chce psuć sobie relacji z dużą instytucją finansową, dlatego w zdecydowanej większości przypadków kontakt ze strony banku wystarczy, aby zmobilizować go do spłaty — podkreśla Dariusz Filipek. Na usłudze faktoringu zyskuje także bank. — W przypadku faktoringu bank zyskuje większe bezpieczeństwo, bo finansuje już sprzedany towar, za który dłużnik musi zapłacić, a nie zapasy, których przyszłość jest niepewna — wyjaśnia Paweł Kasprzak. Dzięki temu faktor może zaoferować klientowi wyższy limit finansowania. Inna jest też forma zabezpieczenia. — W przypadku kredytu ryzyko transakcji standardowo spoczywa na kredytobiorcy. W przypadku faktoringu to faktor egzekwuje spłatę należności od dłużników swojego klienta — tłumaczy Jakub Wrede z departamentu finansowania handlu w ING Banku Śląskim. Tę zaletę faktoringu podkreśla też Sebastian Grabek, dyrektor departamentu faktoringu HSBC Banku Polska. Zwraca on uwagę, że w przypadku faktoringu ryzyko ponoszone przez bank jest oparte na portfelu należności od różnych firm — kontrahentów faktoranta, a nie na sytuacji finansowej jednej spółki. Ponadto bank ma dostęp do bieżących informacji na temat należności.

Faktoring dla każdego

W Polsce, w odróżnieniu od krajów Europy Zachodniej, z faktoringu korzystają przede wszystkim duże firmy. Tymczasem, jak wynika z raportu firmy Dun Trade D&B, największe problemy z zatorami płatniczymi mają małe i średnie przedsiębiorstwa, często z krótkim rynkowym stażem. To właśnie głównie do nich banki kierują swoją faktoringową propozycję. — W przeciwieństwie do kredytu, który mogą otrzymać jedynie firmy w dobrej kondycji finansowej i o stabilnej pozycji na rynku, z faktoringu mogą skorzystać przedsiębiorstwa młode oraz takie, które odczuwają przejściowe trudności finansowe — mówi Dariusz Steć, prezes firmy Polfactor, która należy do Grupy BRE Banku. Jednak, jak zaznacza Sebastian Grabek, warunkami skorzystania z faktoringu jest odpowiednia struktura należności i dobrej jakości portfel kontrahentów. Spółki, które ich nie spełniają, powinny pomyśleć o innych rozwiązaniach.