Nad kursami walut można zapanować

Próby ograniczenia kosztów związanych z zakupem opcji walutowych mogą wpędzać firmę w pułapkę. Stosując bariery i strategie opcyjne płaci się wprawdzie mniej, ale jednocześnie odchodzi się od pełnej ochrony finansowej. Opcja walutowa daje nabywcy prawo, ale nie obowiązek kupna lub sprzedaży określonej ilości waluty po konkretnej cenie, we wskazanym terminie. Kupujący płaci za to wystawcy (bankowi) tzw. premię. Instrument ten stanowi skuteczną ochronę nabywcy.

— Opcja wspiera nabywcę w procesie zarządzania ryzykiem walutowym — mówi Maciej Czerwiński, szef sprzedaży produktów strukturyzowanych BRE Banku. Jak tłumaczy Ireneusz Zdybel, menedżer z departamentu produktów i usług bankowości instytucjonalnej w Banku BGŻ, na ryzyko narażeni są przede wszystkim eksporterzy i importerzy, którzy uzyskują przychody i płacą w obcej walucie. Tych pierwszych odpowiednio dobrane opcje mogą ochronić przed ryzykiem wynikającym ze spadku kursu, drugich — przed jego wzrostem. Różnorodne formy zabezpieczenia proponują klientom banki.

— Oferujemy proste opcje tzw. waniliowe oraz opcje egzotyczne, czyli barierowe i azjatyckie. Na ich bazie tworzymy dodatkowo struktury opcyjne, które pozwalają na ograniczenie kosztu zakupu instrumentu — mówi Maciej Czerwiński. — Kupujący opcję ponoszą wyłącznie koszt zabezpieczenia, tzw. premię opcyjną — tłumaczy Piotr Jagodowicz z wydziału opcji walutowych ING Banku Śląskiego.

Jak wylicza Mirosław Budzicki, analityk z departamentu skarbu PKO BP, wysokość tej premii zależy głównie od ceny wykonania, czasu trwania opcji (im dłuższy, tym wyższa premia) oraz zmienności kursu walutowego. Może ona wynieść od kilku promili nawet do kilkunastu procent całkowitej wartości transakcji.

— Premia rekompensuje wystawcy opcji ryzyko związane z realizacją umowy. Jest tym wyższa, im wyższe jest prawdopodobieństwo, że nabywca na tym zarobi — mówi Budzicki.

Eksperci wyjaśniają, że koszt instrumentu ochrony można częściowo lub całkowicie obniżyć poprzez odpowiednio dobraną strategię opcyjną, np. jednoczesny zakup dwóch opcji: kupna i sprzedaży. Cenę kupna jednej z nich pokrywa w stu procentach bądź w znacznej części premia, uzyskana z wystawienia drugiej. Jak ostrzegają specjaliści, skutkiem zastosowania strategii opcyjnych jest niestety często wejście w obszar spekulacji, która może przynieść wysokie zyski, ale też spowodować kolosalne straty. Koszty minimalizuje także użycie opcji barierowych.

Osiągnięcie określonego w umowie kursu (w przypadku bariery dezaktywującej) oraz jego brak (w przypadku bariery aktywującej) prowadzi jednak do całkowitej utraty zabezpieczenia. Jak tłumaczą eksperci, nim zdecydujemy się na wybór opcji walutowej, powinniśmy przeprowadzić szczegółową analizę potrzeb firmy i określić jej wrażliwość na wahania kursu walutowego.

— Należy ponadto sprawdzić, czy bank dokonał klasyfikacji klienta zgodnie z dyrektywą MIFID [instytucje finansowe muszą sprawdzić wiedzę klientów na temat oferowanych produktów, a zwłaszcza ryzyka, jakie wiąże się z inwestowaniem — red.]. Konieczna jest także ocena jego doświadczenia zarówno od strony decyzyjnej (skarbnik) jak i operacyjnej (księgowość) — mówi Piotr Jagodowicz. Jak twierdzi Mirosław Budzicki, kupujący opcję w celu zabezpieczenia, powinni ustalić kurs bliski poziomowi bieżącemu. — Takie rozwiązanie daje szansę na osiągnięcie największych korzyści — podsumowuje.